Inleiding: Waarom zou je überhaupt kiezen voor led sportveldverlichting?

Tja, zonder overdrijven zijn er nogal wat voordelen ten opzichte van conventionele verlichting.
Hier maar even opgesomd:

  • De kwaliteit van led sportveldverlichting is beter door minder strooiing en een heldere lichtkleur
  • De heldere lichtkleur verbetert de zichtbaarheid van de bal
  • De vaste kosten kunnen wellicht lager door een lagere capaciteit (aansluitwaarde) van de netaansluiting
  • Verdere energie besparing door dimmogelijkheden. Makkelijk in- en uitschakelen en gebruik kunnen maken van zo genaamd oriëntatielicht
  • Én energiebesparing door middel van een eenvoudig bedienbare regeling, waarbij banengroepen apart geschakeld en gedimd kunnen worden.
    Denk bijvoorbeeld aan trainingen
  • Praktisch geen onderhoud door minimaal uitvallen van armaturen


Stap 1.
Subsidie voor led sportveldverlichting op tijd aanvragen.
De subsidie kan het best op 2 januari worden aangevraagd. Eerder kan niet. Enkele dagen daarna is de pot namelijk al leeg, of bijna leeg.. Werk daar naar toe. Houd wat reserve.

De subsidie is ingesteld in 2016 en loopt tot en met 2020. Op het moment van het schrijven van dit artikel (22/1/18) zijn 478 aanvragen gedaan voor een waarde van €5,8 miljoen.
Andere veel gestelde vragen vindt u op: https://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/subsidieregeling-energiebesparing-en-duurzame-energie-sportaccommodaties-eds/veelgestelde-vragen-energiebesparing-en-duurzame


Stap 2.

Maak een lichtplan. Houd rekening met lichthinder.

Een lichtplan, moet dat echt? Maar waarom?
U hebt een bestaand sportcomplex met traditionele sportveldverlichting en de masten staan waar ze staan.
Er bestaan echter ideale mastposities voor de meeste sporten op basis van jarenlange kennis en ervaring. Uw sportorganisatie beschikt over die gegevens.
Mochten de masten op niet ideale posities staan, des te meer een reden om met een goed lichtplan de meest geschikte armaturen te kiezen. Maar u wilt het beste, toch? Streef daar gerust naar. Want door lenstechniek van de nieuwe generatie armaturen zijn verschillende lichtbeelden voor verschillende mastposities beschikbaar. Eis perfectie!


Stap 3.
Contoleer de technische staat van de masten

Ook ondergronds met de fundering

een gecorrodeerde voet

gevolgen van blikseminslag

Enkele typen: Op een betonnen fundering geplaatst, zoals op de foto, of de mast 1,5-2m in de
grond geboord. Het laatste komt het meest voor.

Masten kunnen na 15-20 jaar, meestal net onder de rooilijn door een combinatie van water en zuurstof, door corrosie onder de minimum sterktedikte gekomen zijn. Uw mast kan dus bij de volgende storm, of door een lichte aanrijding door een onderhoudsmachine, afbreken. Dat kan persoonlijk en zwaar letsel tot gevolg hebben.

Daarom is het verstandig onderzoek hier naar te laten doen. Vraag altijd een rapport voor uw verzekering. De goedkeur ligt meestal tussen de 3 en 5 jaar. Bij onvoldoende sterkte zal er een onafhankelijk advies gegeven worden. Meestal zit er niets anders op dan de mast te vervangen.
Maar ook kan de mastfundering van beton of staal in deplorabele staat verkeren.
Een bouwkundig ingenieursbureau, speciaal toegerust op sportaccommodaties kan u hierin dan terzijde staan dit te controleren. Vraag het EchtLicht.
Tip: altijd handig om mensen van bovengenoemde bureaus tot een van je leden te maken.


Stap 4.

Meet de elektrische installatie van de sportveldverlichting door en check de elektrische belastbaarheid.

U moet altijd met de elektrische installatie aan de slag als u van een conventionele sportveldverlichting naar led sportverlichting overstapt. Al is het maar omdat u (meestal) van 230V naar 400V gaat.

Dus laat een deskundig installatiebedrijf hier naar kijken.

Meestal moeten de voorschakelapparaten verwijderd worden.
Als u een 230V installatie hebt kan het zijn dat u die naar 400V moet ombouwen. Maar dit hoeft niet altijd. Al met al niet de grootste kostenpost, want in een dag werk is dat meestal per dubbele tennisbaan wel gefikst. Daarbij komen dan nog wat materiaalkosten.
En dan is er noch iets dat niet geheel onbelangrijk is: De elektrische geleiding en isolatie van de bekabeling.
Laat dit ook doormeten. Meestal goed, maar als niet, dan zullen de grondkabels of een deel daarvan vervangen moeten worden.
Per mast kan bepaald worden of de waardes naar de hoofdaansluitkast in orde zijn.


Stap 5.

Hoe hoog plaats ik het armatuur, Op 15m of 18m hoogte? Kan ik er bij?

15m komt het meest voor, maar wel handig om dit even zeker te stellen. Want u moet niet een te kleine hoogwerker besteld hebben. Ook op de lichtopbrengst is het hoogteverschil wel degelijk van invloed. Elke 4m hoger is zo maar 10% minder.

Als u rondom het veld of de baan overal 4m breed de ruimte hebt dan kunt u er overal met een hoogwerker bij.
Ook zijn er bedrijven die de mast in klimmen en die zo de installatie doen. Kan allebei.


Stap 6.

Zijn de montageplaatsten goed bereikbaar?

Wat van belang is dat de baan of het veld de hoogwerker kan dragen. Bij voetbal is het handig de installatie in de zomer te doen, als het veld droog is. En bij tennis vóór het uitvoeren van groot baanonderhoud. Meestal in de winter.
Ook is het van belang om even te weten hoe de drainage precies loopt. Om zoveel mogelijk risico’s uit te sluiten.

Bij het plaatsen van de masten sowieso rijplaten gebruiken.


Stap 7.
Wat moet in de offerte staan om aan de subsidie voor led sportveldverlichting te voldoen?
Maak een sluitend financieel plan.
U kunt het beste naast de plannen voor nieuwe sportveldverlichting ook een meerjarenplan maken.
Geheid dat u die vraag op de ledenvergadering krijgt. Op de verdere uitwerking daarvan ga ik hier nu niet in, maar u kunt zich voorstellen dat de leden het grotere plaatje willen zien: Nu verlichting, maar wat willen we in de komende jaren nog meer realiseren?

Voor de subsidieaanvraag is een getekende offerte nodig. Het bewijs dat u daadwerkelijk opdracht heeft gegeven.
In de offerte staat vermeld:

  • De aanschafprijs van de armaturen met de geldende minimum eisen
    Dit laatste zijn verlichtingstechnische eisen zoals lumen/W, gelijkmatigheid en dimbaarheid
  • De aanschafprijs van masten, materialen en bekabeling
  • De benodigde manuren voor de installatie
  • De kosten van hoogwerker en rijplaten, inclusief transport

Wat u ook kunt doen is: Geef de getekende opdracht nog niet terug aan uw leverancier, maar vraag eerst de subsidie aan. Is de subsidie in de “pocket”, geef de getekende opdracht dan aan uw leverancier.
Als u dit niet netjes vindt kunt u ook in de afspraken met uw leverancier een clausule opnemen die een opdracht uitsluit wanneer de subsidie niet is toegekend. Komt allebei op hetzelfde neer. Dat wel.

U krijgt alleen subsidie op materialen als armaturen, masten en installatiematerialen. Installatie uren vallen er dus niet onder. Een “all-in prijs” volstaat dus niet. Tenzij u niet beter weet….


Stap 8.

Informeer bij de lokale overheid naar eventuele lichthinder eisen
Het is handig van te voren te informeren welke eisen de gemeente stelt aan lichthinder voor de bebouwde woonomgeving, flora en fauna. Er is wel een principe richtlijn hiervoor, maar er is geen formeel wettelijke regeling.
Mocht er echter bezwaar gemaakt worden door een milieuvereniging (flora en fauna) of door een (buurt)bewoner, dan zal de rechter zich vaak houden aan deze richtlijn:

https://www.nsvv.nl/wp-content/uploads/2015/02/Nieuwe-Lichthinder-Richtlijn-Henk-Stolk.pdf


Stap 9.

Leg voor aan de leden en neem een besluit.

Klinkt simpel, maar misschien een tip: Nodig een expert, of de gekozen leverancier op de algemene ledenvergadering uit om vragen van leden te beantwoorden. Zo creëert u draagvlak en hebt u eerder toestemming.


Stap 10.

Controleer de afgesproken eisen

Controleer na uitvoering de afgesproken verlichtingssterktes, gelijkmatigheid, energieverbruik, diminstellingen en eventueel berekende lichthinder. Leg dit van te voren vast in een protocol.
Dit laatste hoeft niet persé. Een gespecialiseerde lichtleverancier maakt altijd een goed lichtplan, waarin de eisen in terug te vinden zijn. En wees gerust: In de praktijk kloppen die getallen gewoon, omdat uitgegaan kan worden van gekalibreerde meetapparatuur en genormeerde meetmethoden van de armaturen!

Maar vertrouwen is goed. Controle is beter.